Λένε σοφά ότι δεν μπορείς να μάθεις σε γέρικο σκυλί καινούργια κόλπα. Ό,τι έμαθε-έμαθε, εφημερίδα στα 10 του χρόνια δεν θα μάθει να φέρνει από το περίπτερο.
Μέχρι ένα σημείο τα ίδια ισχύουν και με τους οδηγούς μοτοσυκλέτας. Και λέω ως ένα σημείο, γιατί υπάρχουν κάποιες πτυχές που μπορείς αποτελεσματικά να παρέμβεις.
Με τα σχολεία έχουμε συναντήσει κάθε λογής οδηγούς. Από ‘‘έβγαλα το δίπλωμα προχτές’’ μέχρι ‘‘έχω κάνει ένα εκατομμύριο χιλιόμετρα’’. Σε αυτήν την κλίμακα, από ένα σημείο και μετά -κοντά στην πενταετία περίπου η κοινή απορία όλων είναι - ‘‘μα, τι θα μάθω τώρα πια που οδηγάω έτσι όπως έχω μάθει. Και πώς θα το αλλάξω;’’
Η οδήγηση είναι καθαρά εγκεφαλική λειτουργία με ατελείωτους αυτοματισμούς. Ελάχιστα πράγματα γίνονται συνειδητά, καθώς τα μάτια τροφοδοτούν με πληροφορίες τις οποίες στη συνέχεια επεξεργάζεται ο εγκέφαλος με το αυτοματοποιημένο πρόγραμμα που συνηθίζουμε να αποκαλούμε ‘‘εμπειρία’’. Και καταλήγουν σε εντολές οι οποίες στις δυσκολότερες περιστάσεις είναι απλά καταστροφικές. Αντιδράσεις πανικού τις λέμε, όπου η μοτοσυκλέτα στέκεται στις ρόδες της απλά και μόνο γιατί… τα καταφέρνει (μόνη της). Αν ξεπεράσουμε τις δυνατότητές της, απλά… πέφτει.
Για να πλησιάσουμε και στο θέμα. Ο ‘‘αυτόματος’’ στον εγκέφαλο έχει μερι-κά δεδομένα σε κάθε πρόγραμμα. Όταν οδηγούμε στο πρόγραμμα ‘‘μοτοσυκλέτα’’ συνδυάζει γκάζι στο δεξί χέρι (και από πάνω μπροστινό φρένο), συμπλέκτη στο αριστερό χέρι, ταχύτητες στο αριστερό πόδι (πρώτη κάτω και οι άλλες επάνω), πίσω φρένο στο δεξί πόδι. Δεν χρειάζεται προφανώς να τα αναφέρω όλα, αλλά το κάνω για να θαυμάσουμε τον εγκέφαλό μας που τα συνδυάζει, όχι με την ησυχία του αλλά διαρκώς και μονίμως υπό πίεση χρόνου. Σε αυτές τις βασικές λειτουργίες μπορούμε να προσθέσουμε αρκετές ακόμη για να πλησιάσουμε τις είκοσι (!) που ανά στιγμή επεξεργάζεται ο εγκέφαλος και δίνει τις κατάλληλες εντολές.
Αντίστοιχα, αν οδηγούμε στο πρόγραμμα ‘‘παπί’’, δεν δυσκολευόμαστε να προσαρμοστούμε με τις ταχύτητες ανάποδα, την έλλειψη συμπλέκτη, απλά γιατί λειτουργούμε σε άλλο ‘‘πρόγραμμα’’. Αντίστοιχα σε scooter δεν θα μάς λείψουν οι ταχύτητες, ούτε θα μάς ξενίσει το πίσω φρένο στο τιμόνι. Και για να καταλάβετε τι εννοώ, σκεφτείτε να έρθει κάποιος το βράδυ και να ανακατέψει τα χειριστήρια στην καθημερινή σας μοτοσυκλέτα. Να γίνουν οι ταχύτητες σαν του παπιού και στο αριστερό χέρι να έχει φρένο αντί για συμπλέκτη. Καταστροφή!
Εναλλακτικά μπορείτε να δοκιμάσετε μια κλασική αγγλική μοτοσυκλέτα ή ακόμη και μία Enfield μέχρι πριν από μερικά χρόνια. Με τις ταχύτητες δεξιά και ανάποδα και το φρένο αριστερά. Θα φρενάρετε ανεβάζοντας ταχύτητα και θα κατεβάζετε πατώντας το πίσω φρένο. Κόλαση!
Στοιχεία όλα αυτά που απλά επιβεβαιώνουν πόσο αμέτοχοι είμαστε στη διαδικασία της οδήγησης -πόσο συνειδητά κάνουμε τις κινήσεις που απαιτούνται. Χρειάζεται νέα προσαρμογή και αλλαγή στο λογισμικό του εγκεφάλου για να κάνουμε 100m, πόσο μάλλον να ‘‘οδηγήσουμε’’.
Το λεπτό σημείο σε όλα αυτά είναι ότι, αν κάτι δεν είναι στη θέση του για να λειτουργήσει αυτόματα, χρειάζεται σκέψη, κρίση και απόφαση, στοιχεία που καταναλώνουν τεράστιο μέρος από την προσοχή μας. Θα έχετε κατά καιρούς ακούσει και διαβάσει πικρά σχόλια για την επιλογή της BMW να ανακατεύει τη θέση των φλας, κόρνας και φώτων στα χειριστήρια για αυτόν ακριβώς τον λόγο και για έναν ακόμη σημαντικότερο: αν επείγει να πατήσεις κόρνα και αντί αυτού ανάψεις το φλας, ίσως να έχεις πρόβλημα στα επόμε-να μέτρα. Στις επείγουσες καταστάσεις, δεν υπάρχει χρόνος για σκέψη και το χέρι θα πάει μόνο του να κάνει αυτό που έχουν καταγράψει τα αντανακλαστικά.
Και φτάσαμε στο ζουμί. Όπως διαφαίνεται πλέον, στο μέλλον η λίστα με τις αυτόματες μοτοσυκλέτες (κανονικές, όχι scooterοειδείς) θα είναι πολύ μεγάλη. Συζητιέται χρόνια, φέτος όμως ο χορός πήρε μπροστά. Πρώτα η Yamaha με το FJR1300 και πρόσφατα η Aprilia με το Mana. Και καλά το FJR είναι τουρισμού, εκεί όπου ο χρόνος κυλά αργά και το mood είναι ταξιδιάρι-κο (άσχετα αν η μοτοσυκλέτα "τρέχει" πολύ…). Στην περίπτωση του Mana, τα πράγματα σηκώνουν συζήτηση (αυτό κάνουμε, άλλωστε, τόση ώρα)…
Προσέξτε πόσα πράγματα αλλάζουν σε σχέση με το συμβατικό πρόγραμμα που υπάρχει στον εγκέφαλο. Δεν υπάρχει συμπλέκτης, η αίσθηση του λεβιέ του ταχυτήτων είναι εκείνη κουμπιού και όχι κλικ-γκλανκ ή σγκρααακ (παλαιότερα αυτό), αλλά αυτό συνηθίζεται. Αυτό που μπορεί να σε τρελάνει, είναι ότι κλείνεις το γκάζι και κατεβάζει σχέση κατά βούληση, ενώ μόλις η ταχύτητα πέσει κάτω από τα 25km/h αποσυμπλέκει πλήρως και ‘‘αμολάει’’. Δηλαδή, κατηφορίζεις ανάμεσα στα αυτοκίνητα στην Αλεξάνδρας και έχεις υπολογίσει να κινείσαι με το φρένο του κινητήρα. Πέφτεις κάτω από τα 25km/h και… κρακ! πάει ο καθρέφτης του ταξί.
Αυτό όμως είναι το εύκολο. Το δύσκολο είναι όταν κινείσαι σε ελληνική άσφαλτο, κατηφορική, γλιστερή και μέσα στη στροφή κλείνεις το γκάζι. Τα αριστερά δάχτυλα θα αναζητήσουν τον συμπλέκτη για να μειώσεις το φρένο του κινητήρα μη σού γλιστρήσειαλλά δεν θα τον βρουν, γιατί δεν υπάρχει. Και εκεί που αρχίζεις να ανησυχείς, σού κατεβάζει και μία σχέση από μόνο του και σε διαπερνά ηλεκτροσόκ από τον τρόμο ή το γλίστρημα που έχεις φάει. Και καλά να είναι γλίστρημα στον πίσω τροχό, αν είναι στον μπροστινό τι κάνεις; Τον σταυρό σου, είναι η σωστή απάντηση.
Τα παραπάνω είναι λίγο τραβηγμένα, ενώ όσοι έχουν περάσει από τα σχολεία δεν θα τα συναντήσουν, γιατί απλά δεν θα στρίψουν με κλειστό το γκάζι. Ωστόσο, η πλειοψηφία των οδηγών θα τα βρει σκούρα, μέχρι να προσαρμοστεί. Και το ερώτημα είναι, ‘‘τι γίνεται’’; Τίποτα, απλά έτσι θα είναι το μέλλον. Θα χρειαστεί νέο πρόγραμμα και εκπαίδευση του εγκεφάλου μέχρι να τα περάσει στο ‘‘σκληρό’’ του. Για να παραμείνει ανοικτό το τεράστιο θέ-μα των αντιδράσεων πανικού. Όταν θέλεις να φρενάρεις ακαριαία και είσαι στο πρόγραμμα auto, τι θα κάνεις; Θα κατεβάζεις σχέσεις, αλλά δεν θα ‘‘ακούει’’…
Δεν γυρνάω την πλάτη στο μέλλον, απλά σχολιάζω αυτά που συνοδεύουν τα όσα έρχονται. Άλλο να βάζεις 7η σχέση στο κιβώτιο (κάποτε ήταν τέσσερις άλλωστε) που δεν επηρεάζει κανένα πρόγραμμα, και άλλο να τολμάς τέτοια τομή. Τι να πω τελικά; Ότι έχουμε δει και τούρμπο σε μοτοσυκλέτα παραγωγής, αλλά απλά ‘‘δεν έπαιζε’’;
Ίδωμεν.
ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΓΩΝΙΑ ΚΛΙΣΗΣ, ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΧΟΥΝΤΡΑ
(Πηγή www.0300.gr)
Εγώ πρέπει να φορτώσω το πρόγραμμα ... Οδήγηση μετά από τροχαίο, δάσκαλε!
Περισσότερα... »
