Εκδήλωση
Τα βιβλιοπωλεία Κηρήθρες και οι εκδόσεις Πατάκη παρουσιάζουν το καινούριο
βιβλίο του συγγραφέα Δημήτρη Στεφανάκη, θα πολεμάς με τους Θεούς .
Η παρουσίαση θα γίνει την Παρασκευή 28 Ιανουαρίου στις 8,30 το βράδυ στην αίθουσα του βιβλιοπωλείου Κηρήθρες ,Ασκληπιού 34.
Οπισθόφυλλο
"Ξύπνα, Λεωνίδα. Είναι ώρα" νόμισε πως άκουσε μες στον ύπνο του τη φωνή της Ερατεινής, της Μεσσήνιας γριάς να τον καλεί και πετάχτηκε αναμαλλιασμένος απ' τη βασιλική κλίνη, αναζητώντας στο σκοτάδι το χά

δι της λες κι ήταν ακόμα μικρό παιδί. Για μια στιγμή μάλιστα είχε τη βεβαιότητα ότι ξαναζούσε εκείνη τη μακρινή μέρα, που η νεαρή τότε Ερατεινή τον σήκωσε από τα άγρια χαράματα για να τον παραδώσουν στους παιδονόμους. Από ατίθασο παιδί σε αριστούχο της αγωγής και από μέλος της στρατιωτικής ελίτ σε διστακτικό ενήλικα που έζησε στη σκιά του ετεροθαλούς αδελφού του, Κλεομένη, ο Λεωνίδας ακολούθησε το δικό του πεπρωμένο. Μάρτυρας της οικογενειακής διαμάχης για τον θρόνο του οίκου των Αγιαδών, αποποιήθηκε την προσωπική του φιλοδοξία αναπτύσσοντας στο έπακρο τη σωματική ρώμη και την ηθική ακεραιότητα του επίλεκτου Σπαρτιάτη. Αγέρωχος βασιλιάς, παρέμεινε σε πολλά απλός στρατιώτης. Δεν υποπτεύθηκε καν τον ρόλο που του επεφύλασσε η Ιστορία. Όταν όμως χρειάστηκε, αποδείχτηκε σαν έτοιμος από καιρό... Το "Θα πολεμάς με τους θεούς" είναι ένα μυθιστόρημα για τον άνθρωπο που έσωσε τον δυτικό πολιτισμό, τον ρομαντικό και αταίριαστο βασιλιά της Σπάρτης. Στην ιστορία της ζωής του, οι Θερμοπύλες, ως ύψιστη έκφραση ελευθερίας, δεν αποτελούν μονάχα την αποθέωση της μοναχικής του πορείας. Συνοψίζουν με τον πιο εύγλωττο τρόπο το ιδεώδες της πόλης του. Και η ίδια η Σπάρτη ξεδιπλώνεται ολοζώντανη και πολύχρωμη μπροστά στα μάτια μας, μαζί με το πανόραμα ενός ολόκληρου κόσμου που φαντάζει απροσδόκητα οικείος και σύγχρονος.
Σχετικά σχόλια….
Ένα μυθιστόρημα για τον άνθρωπο που έσωσε το δυτικό πολιτισμό, πεθαίνοντας μαζί με τους 300 του, στις Θερμοπύλες, κυκλοφόρησε ο Δημήτρης Γ. Στεφανάκης με τίτλο «Θα πολεμάς με τους θεούς», (εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ).
Σε αυτό το υπερμυθιστόρημα των 572 σελίδων ζωντανεύει η αρχαία Σπάρτη με την καθημερινή ζωή, τους θεσμούς της και τα ηρωικά της πρόσωπα. Ο συγγραφέας εξιστορεί με ενάργεια και γνώση την πορεία του βασιλιά-ηγέτη, που έμελλε να μείνει στο διηνεκές με τη θυσία του, αντιμετωπίζοντας τις ορδές των Περσών. Με θαυμασμό και χωρίς προγονολατρεία φωτίζεται ο χαρακτήρας του Λεωνίδα, ο οποίος ξεκινούσε τη μέρα του με λίγο κρασί και ψωμί, ντυμένος τον κόκκινο χιτώνα που φορούσε και ο τελευταίος στρατιώτης της πόλης του.
Ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα που αποτελεί την αρχή του βιβλίου:
«Ξύπνα, Λεωνίδα. Είναι ώρα», νόμισε πως άκουσε μες στον ύπνο του τη φωνή της Ερατεινής, της Μεσσήνιας γριάς, να τον καλεί και πετάχτηκε αναμαλλιασμένος απ΄τη βασιλική κλίνη, αναζητώντας στο σκοτάδι το χάδι της λες κι ήταν ακόμα μικρό παιδί. Για μια στιγμή μάλιστα, είχε τη βεβαιότητα ότι ξαναζούσε εκείνη τη μακρινή μέρα, που η νεαρή τότε Ερατεινή τον σήκωσε από τα άγρια χαράματα για να τον παραδώσουν στους παιδονόμους».
Ο συγγραφέας σημειώνει: Από ατίθασο παιδί σε αριστούχο της αγωγής και από μέλος της στρατιωτικής ελίτ σε διστακτικό ενήλικα που έζησε στη σκιά του ετεροθαλούς αδελφού του, Κλεομένη, ο Λεωνίδας ακολούθησε το δικό του πεπρωμένο. Μάρτυρας της οικογενειακής διαμάχης για τον θρόνο του οίκου των Αγιαδών, αποποιήθηκε την προσωπική του φιλοδοξία, αναπτύσσοντας στο έπακρο τη σωματική ρώμη και την ηθική ακεραιότητα του επίλεκτου Σπαρτιάτη. Αγέρωχος βασιλιάς, παρέμεινε σε πολλά απλός στρατιώτης. Δεν υποπτεύθηκε καν τον ρόλο που του επεφύλασσε η Ιστορία. Όταν όμως χρειάστηκε, αποδείχθηκε σαν έτοιμος από καιρό…
Χαρακτηριστικό απόσπασμα από το κλείσιμο του βιβλίου:
«Οι τελευταίοι Θερμοπυλομάχοι διέσχισαν τον στενό διάδρομο του πεδίου μάχης, περνώντας πάνω από τα διάσπαρτα πτώματα και τα παραπεταμένα όπλα. Η ζωή σκιρτούσε στο πρώτο χάραμα. Τα τιτιβίσματα των πουλιών από την πλαγιά του Καλλίδρομου πύκνωναν ολοένα, όπως και το βουητό από τις ναρκωμένες μύγες που μούλιαζαν όλη νύχτα στο αίμα και στη σάπια σάρκα. Ύστερα η ελληνική φάλαγγα με επικεφαλής τον Λεωνίδα και τους λογάδες του (επίλεκτους σωματοφύλακες) προέλασε επιταχύνοντας διαρκώς προς το ανοικτό πεδίο. Ο αιφνιδιασμός ήταν απόλυτος. Ποιος περίμενε ότι οι Έλληνες θα εγκατέλειπαν την ασφάλεια των Στενών; Οι ουρανομήκεις ιαχές τους τάραξαν τον βαθύ ύπνο των βαρβάρων. Η φρουρά του στρατοπέδου σφαγιάστηκε κι όσοι έσπευσαν πρώτοι να ναχαιτίσουν τους μαινόμενους οπλίτες είχαν την ίδια τύχη. Έντρομοι Ασιάτες έτρεχαν προς όλες τις κατευθύνσεις».
Ένα βιβλίο που συνδυάζει την ιστορική γνώση και την παραστατικότητα που θυμίζει κινηματογραφικό έργο.
Ο υπότιτλος του εξωφύλλου προδίδει ένα από τους διασημότερους άνδρες όχι μόνο της Ελληνικής αλλά και της παγκόσμιας ιστορίας που η Μοίρα του ψιθύρισε από νωρίς στη ζωή του αυτή την ευλογημένη...κατάρα : θα πολεμάς με τους θεούς.
Ο συγγραφέας αυτής της μυθιστορηματικής βιογραφίας του Λεωνίδα της Σπάρτης με την παραστατική, γλαφυρή και συχνά λυρική γραφή του μας προτρέπει να κρατήσουμε το χέρι του μικρού Λεωνίδα, να περιπλανηθούμε μαζί του στην συγκλονιστική, γεμάτη πάθος μοναχική ζωή του και να "πέσουμε" ηρωικά μαζί του στις αιώνιες Θερμοπύλες, όπως αιώνια και ύψιστη πρέπει να είναι η Ελευθερία, λαών κι ανθρώπων, σε όλες της τις εκφράσεις.
Συναρπαστικό, μεστό, δυνατό μυθιστόρημα για έναν βασιλιά που έζησε και πέθανε σαν απλός στρατιώτης.
Ο συγγραφέας
Ο Δημήτρης Στεφανάκης γεννήθηκε το 1961. Σπούδασε νομικά στο πανεπιστήμιο της Αθήνας. Έχει μεταφράσει έργα των Σωλ Μπέλλοου, Τζον Απντάικ, Μάργκαρετ 'Ατγουντ, Ε.Μ.Φόρστερ, Γιόζεφ Μπρόντσκι, Προσπέρ Μεριμέ κ.ά. Το «Θα πολεμάς με τους θεούς» είναι το έκτο μυθιστόρημά του. Από τις εκδόσεις Πατάκη έχουν προηγηθεί οι «Μέρες Αλεξάνδρειας» (2007) και το «Συλλαβίζοντας το καλοκαίρι» (2009).
Αναδημοσίευση συνέντευξης του συγγραφέα από akamas.wordpress.com
Κοντά τρεις μήνες από τη κυκλοφορία του νέου του βιβλίου Θα πολεμάς με τους θεούς, στο οποίο μας περιγράφει την ιστορία του βασιλιά της Σπάρτης Λεωνίδα τη μάχη και τον θάνατό του στις Θερμοπύλες, ο συγγραφέας Δημήτρης Στεφανάκης απαντά σε κάποιες ερωτήσεις μου σχετικά με το νέο του βιβλίο.
Μετά την Αλεξάνδρεια και την «νεκρανάσταση» του Καμύ, ο Λεωνίδας: «Θα πολεμάς με τους θεούς». Τι συμβολίζει για σένα ο βασιλιάς της Σπάρτης;
Ο Λεωνίδας είναι μια ξεχωριστή περίπτωση στο πάνθεο της ιστορίας. Εκφραστής του αμυντικού πολέμου, είναι ο άνθρωπος που έσωσε τον δυτικό πολιτισμό. Σε μια κρίσιμη στιγμή όπου ο Ελλαδικός χώρος υφίσταται τρομακτική επίθεση από την υπερδύναμη της εποχής εκείνης, ο Σπαρτιάτης βασιλιάς αναλαμβάνει να δώσει τη λύση. Πρόκειται για μοναχική στάση σε πείσμα θεών και ανθρώπων. Το τραγικό μεγαλείο αυτής της απόφασης και η σημασία της είναι ορατά ακόμα και σήμερα. Εύκολα μπορεί να φανταστεί κανείς πόσο διαφορετικό θα ήταν το σκηνικό στο σύγχρονο κόσμο αν η ρήξη Ανατολής και Δύσης είχε διαφορετική έκβαση. Οι Θερμοπυλομάχοι δεν υπήρξαν απλοί στρατιώτες, ούτε επιτρέπεται να τους χρησιμοποιούμε ως εθνικά σύμβολα. Ανήκουν στην παγκόσμια κληρονομιά και ενσαρκώνουν το οικουμενικό ιδεώδες. Οι Θερμοπύλες, τυπικά τουλάχιστον, δεν αποτελούσαν εθνικό σύνορο για όσους τις υπερασπίστηκαν τότε. Ήταν όμως σύνορο για την ελεύθερη σκέψη, για την αξιοπρέπεια, για τον πολιτισμό.
Θα χαρακτήριζες το μυθιστόρημά σου ιστορικό;
Ο όρος ιστορικό μυθιστόρημα μου δίνει την αίσθηση ότι η λογοτεχνία χειραγωγείται από την ιστορία και αυτό βέβαια δεν αρέσει σε κανένα λογοτέχνη. Κατά τη γνώμη μου ο όρος αυτός είναι αδόκιμος και προκύπτει από την ατυχή προσπάθεια να παντρέψει κανείς δύο ασύμβατες έννοιες. Η προαιώνια διαμάχη μεταξύ Ιστορίας και λογοτεχνίας παραμένει αμφίρροπη. Και οι δύο ευαγγελίζονται την αλήθεια. Από τη μια υπάρχουν κάποιοι που ισχυρίζονται ότι η Ιστορία έχει σαφές προβάδισμα έναντι της μυθοπλασίας και από την άλλη υπάρχουν κάποιοι, όπως εγώ, που πρεσβεύουν το αντίθετο.
Αν πρέπει, λοιπόν, οπωσδήποτε να απαντήσω στο ερώτημά σου, θα πω ότι το «Θα πολεμάς με τους θεούς», είναι ένα μυθιστόρημα για τον Λεωνίδα και την εποχή του. Είναι μια άμεση αίσθηση αυτού του κόσμου απαλλαγμένη από την μουσειακή αντίληψη περί Ιστορίας.
Πώς αποφάσισες λοιπόν να γράψεις για τον Λεωνίδα; Πώς τον παρουσιάζεις μέσα στο βιβλίο σου;
O Λεωνίδας ήταν ύψιστη πρόκληση από την στιγμή που υπήρχαν ελάχιστα στοιχεία για τη ζωή του. Αυτός ο μοναδικός ήρωας ή μάλλον ο αντι-ήρωας παρέμεινε μια ασχημάτιστη προσωπικότητα στο διάβα των αιώνων, που προσφέρεται για μυθοπλαστική ανάπλαση. Για μένα ήταν ο αδιαφιλονίκητος πρωταγωνιστής σε ένα βιβλίο που θα με πήγαινε ακόμα πιο μακριά ως μυθιστοριογράφο. Προσπάθησα να αναδείξω την ανθρώπινη πλευρά του, τις αδυναμίες, τα πάθη, τις επιθυμίες, τους φόβους και τα οράματά του. Από την άλλη, βέβαια, σεβάστηκα απόλυτα το μύθο του.
Στο βιβλίο μου, πρέπει να ξέρεις, ο Λεωνίδας δεν έχει θέση ηγέτη αλλά οδηγού. Δεν μπορεί να επιβάλλει, είναι υποχρεωμένος να πείσει. Μεγαλωμένος με το δόγμα τού «δεν θα γίνεις ποτέ βασιλιάς», όταν χρειάστηκε, απέδειξε ότι είχε και με το παραπάνω τα απαιτούμενα προσόντα. Σε σχέση με τον Κλεομένη είναι λιγότερο πληθωρικός, λιγότερος ευέλικτος και ραδιούργος, αλλά σίγουρα εντιμότερος και γενναιότερος.
Αμφέβαλλες για το τελικό αποτέλεσμα;
Στην αρχή, ναι, αμφέβαλλα. Ούτως ή άλλως ένα βιβλίο γεννιέται μέσα στην αμφιβολία. Ύστερα όσο κανείς εμβαθύνει στον ήρωα και στον κόσμο που τον περιβάλλει, κατακλύζεται από εικόνες, από ήχους, μυρωδιές και οράματα. Η μυθοπλασία αποκτά διαστάσεις και ο μύθος τοποθετείται επιτέλους στα ανθρώπινα μέτρα. Στη συνέχεια απομένει η διαδικασία της συγγραφής. Ωστόσο όταν ο μυθοπλάστης συλλάβει ενορατικά το θέμα του, βρίσκει εύκολα τις λέξεις και το ρυθμό για να το αναπτύξει.
Μήπως όμως η απόρριψη του όρου ιστορικό μυθιστόρημα σού επιτρέπει να διολισθαίνεις σε ιστορικές ανακρίβειες;
Αντίθετα. Θα έλεγα πως όσο κι αν αναθεματίζω την Ιστορία, η μεγαλύτερη αγωνία μου είναι να μην συλληφθώ ιστορικά ανακόλουθος. Φαίνεται αντιφατικό αλλά κάθε ευσυνείδητος συγγραφέας που προσπαθεί να ανασυστήσει μια ολόκληρη εποχή, γνωρίζει εκ των προτέρων πως η μυθοπλασία πρέπει να σταματά στην επινόηση ορισμένων φανταστικών προσώπων ή διαλόγων και στην εσωτερική δράση του πρωταγωνιστή. Όσον αφορά το ιστορικό πλαίσιο η παραμικρή ανακρίβεια μπορεί να τινάξει όλο το οικοδόμημα στον αέρα.
Στην περίπτωση του Λεωνίδα, λοιπόν, θα έλεγα ότι ο ήρωάς μου πατά με το ένα πόδι στην πραγματικότητα της εποχής του και με το άλλο στη μυθοπλασία. Ο κόσμος όμως μέσα στον οποίο κινείται είναι απόλυτα ακριβής και τεκμηριωμένος, ένας κόσμος πολύ πιο οικείος και σύγχρονος από ό,τι φανταζόμαστε.
Υπάρχουν όμως, όπως μας λες, και φανταστικά πρόσωπα στο μυθιστόρημά σου.
Πολλά από αυτά ανήκουν στον στενό κύκλο του Λεωνίδα και συνήθως πρόκειται για μη προνομιούχους ανθρώπους. Σημαίνει κάτι αυτό;
Το «Θα πολεμάς με τους θεούς» είναι ένας μεγάλος κόσμος από ιστορικά πρόσωπα και επινοημένους χαρακτήρες. Ακόμα και τα ιστορικά πρόσωπα ακροβατούν στα όρια της μυθοπλασίας, όταν εμπλέκονται σε φανταστικούς διαλόγους, ή όταν τους αποδίδονται ιδιότητες που δεν μπορούμε εκ των υστέρων να εξακριβώσουμε. Όσον αφορά τους δευτερεύοντες χαρακτήρες, και ιδιαίτερα αυτούς που διατρέχουν το μυθιστόρημα, είναι όντως στην πλειονότητά τους άτομα χωρίς ιδιαίτερα προνόμια: Η παραμάνα του Λεωνίδα, ο ανιψιός της που είναι βασιλικός υπηρέτης, οι δύο Σκιρίτες… Έχω την εντύπωση ότι ο Λεωνίδας δεν συναναστρεφόταν ιδιαίτερα επιφανείς ανθρώπους, αλλιώς στην κρίσιμη θα εξασφάλιζε για λογαριασμό του καλύτερες πολιτικές ισορροπίες. Από την άλλη, ένας άνθρωπος με όραμα ελευθερίας θα αισθανόταν σίγουρα κάποια αμηχανία απέναντι στα ακανθώδη ζητήματα, όπως αυτό της ειλωτείας.
Σε όλο το βιβλίο υποφώσκει η αντιπαλότητα Σπάρτης-Αθήνας. Είναι σαφές ότι δεν συμφωνείς με την αθηνοκεντρική εκδοχή της αρχαιότητας. Ποια είναι ακριβώς η άποψή σου για το θέμα αυτό.
Με δύο λόγια θα έλεγα ότι η Σπάρτη πριν από τους Μηδικούς πολέμους ήταν ό,τι η Αθήνα μετά τους Μηδικούς πολέμους. Ο αναγνώστης πρέπει να φανταστεί μια πόλη, η οποία παρά το αυστηρό στρατοκρατικό πλαίσιο, παραμένει ανοιχτή και διόλου συντηρητική. Τρανταχτό παράδειγμα, η Δωρική κωμωδία, ο επιφανής πρόδρομος της αττικής Κωμωδίας την οποία ο πουριτανισμός των Αθηναίων απορρίπτει σε αντίθεση με τους Σπαρτιάτες. Στις μεγάλες καλοκαιρινές γιορτές της Σπάρτης, αντίθετα, ένα πλήθος από ηθοποιούς, χορευτές, μουσικούς, ποιητές και κάθε είδους καλλιτέχνες κατακλύζουν τη Λακεδαίμονα ενθαρρυμένοι από το φιλελεύθερο πνεύμα των κατοίκων της. Εξάλλου ο πλούτος από τα κοιτάσματα σιδήρου, η υψηλή γαστρονομία, τα αντικείμενα τέχνης από τα περίφημα Λακωνικά εργαστήρια, οι πολιτειακοί θεσμοί, αλλά και η αναβαθμισμένη θέση της γυναίκας είναι θέματα που αποσιωπήθηκαν επειδή η Ιστορία γράφτηκε στα μέτρα της Αθήνας.
Τι καινούργιο, εντέλει, κομίζει στον αναγνώστη το μυθιστόρημα αυτό για τον Λεωνίδα;
Αναδεικνύει πρώτα-πρώτα την ανθρώπινη πλευρά του Λεωνίδα, αναζητώντας τον άνθρωπο πίσω από τον μύθο, κάτι που κανείς μέχρι σήμερα δεν τόλμησε να το κάνει, τουλάχιστον συστηματικά. Αναδεικνύει επίσης και τον κόσμο μέσα στον οποίο έζησε και έδρασε ο ήρωάς μου, την μεγάλη καθημερινότητα που οι ιστορικοί θαμπωμένοι από το κλέος των σπουδαίων ανδρών αντιμετωπίζουν συνήθως αποσπασματικά. Ο αναγνώστης αντλεί ένα σωρό πληροφορίες για την καθημερινότητα των αρχαίων: Τι έτρωγαν, τι ρούχα φορούσαν, πώς εμπορεύονταν, πού έμεναν, πού και πότε προσεύχονταν, πότε και γιατί θυσίαζαν στους θεούς τους, πώς μετακινούνταν από πόλη σε πόλη, πώς ερωτεύονταν, ποια ήταν η φιλοσοφία τους για τον πόλεμο και ποια η σχέση τους με τη ζωή και τον θάνατο. Ό,τι δηλαδή υποχρεούται να αναδείξει ένα μυθιστόρημα που υποτίθεται ότι μιμείται την ίδια τη ζωή.
Πώς προέκυψε και τι σημαίνει ο τίτλος «Θα πολεμάς με τους θεούς;»
Μια και η υπόθεση του βιβλίου είναι λίγο-πολύ γνωστή σε όλους, θα προτιμούσα να είναι αυτό το μικρό μυστικό που θα ανακαλύψει ο αναγνώστης μέσα στις σελίδες του. Θα ήθελα μόνο να προσθέσω πως το κοινό θα μπορούσε να δει το μυθιστόρημα αυτό σαν μια ευκαιρία να ξαναδιαβάσει λογοτεχνία με φόντο την αρχαιότητα ως ένα κόσμο ειρήνης, καθημερινότητας, πολιτισμού, ανθρωπιάς και όχι ως στατικό, αγαλμάτινο, πολεμοχαρή κόσμο.
Περισσότερα... »